گلند چیست و چه انواعی دارد؟ آشنایی با ویژگی‌ها، مزایا و کاربرد آن

گلند کابل (Cable Gland) یکی از مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده در صنعت برق و سیم‌کشی است که نقش مهمی در ایمنی و عملکرد صحیح کابل‌ها دارد. این قطعه کاربردی باعث اتصال ایمن کابل به تجهیزات الکتریکی و تابلوهای برق شده و از ورود گردوغبار، آب و سایر عوامل مخرب به داخل محفظه‌های الکتریکی جلوگیری می‌کند. در ادامه، به بررسی انواع گلند، مشخصات فنی، کاربردها و مزایای آن خواهیم پرداخت.

گلند کابل چیست؟

گلند کابل یک قطعه مکانیکی است که برای محکم کردن، آب‌بندی و حفاظت از کابل‌های برق، مخابراتی و دیتا استفاده می‌شود. این قطعه نه‌تنها باعث افزایش ایمنی سیستم‌های الکتریکی می‌شود، بلکه از آسیب دیدن کابل‌ها نیز جلوگیری می‌کند. گلندها در جنس‌های مختلفی همچون گلند پلاستیکی، گلند فلزی و گلند استیل تولید شده و بسته به نوع کاربری، در محیط‌های صنعتی، دریایی و ضدانفجار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

انواع گلند از نظر درجه حفاظت

علاوه بر جنس و نوع رزوه، می‌توان گلندها را از لحاظ درجه حفاظت به موارد زیر تقسیم‌بندی کرد:

• IP67: این گلند می‌تواند در زمان محدود، به طور کلی در آب قرار گیرد در حالی‌که هیچ رطوبتی به داخل آن نفوذ پیدا نکند.
• IP66: گلندهایی که از IP66 برخوردارند، از برخورد هرگونه رطوبت یا ذرات گردوغبار به کابل‌ها جلوگیری کرده و برای نصب در فضای باز گزینه مناسبی می‌باشند.
• IP60: این گلند نیز توانایی جلوگیری از رطوبت و گردوغبار را داشته اما نسبت به گلند IP66 از حفاظت کمتری برخوردار است.
• IP54: گلند دارای IP54 تا میزان کمی از ورود گردوغبار جلوگیری کرده و برای قرار گرفتن در فضای باز مناسب نمی‌باشد.

تاریخچه و تحول گلند کابل

گلند کابل یکی از اجزای پرکاربرد در صنعت برق و الکترونیک است که قدمت استفاده از آن به چند دهه قبل برمی‌گردد. در گذشته برای عبور کابل از محفظه‌ها یا تابلو برق از روش‌های ابتدایی مانند نوار، بست یا درزگیرهای ساده استفاده می‌شد. اما با افزایش نیاز به ایمنی بیشتر، گلند کابل طراحی و به بازار عرضه شد. امروزه این محصول در انواع فلزی، پلاستیکی و ضدانفجار تولید می‌شود و با استانداردهای بین‌المللی سازگار است. تحول گلند کابل نشان می‌دهد که حتی یک قطعه کوچک هم می‌تواند نقش بزرگی در پیشرفت صنعت ایفا کند.

مقاله پیشنهادی: راهنمای جامع ارتفاع استاندارد نصب کلید و پریز برق از کف

مزایای اقتصادی استفاده از گلند

1. افزایش سطح ایمنی تجهیزات و جلوگیری از اتصال کوتاه
2. محافظت کابل‌ها در برابر کشش، فشار و آسیب مکانیکی
3. افزایش طول عمر کابل و کاهش خرابی‌های زودهنگام
4. نصب آسان و سریع با ظاهر مرتب و حرفه‌ای
5. کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری در طولانی‌مدت
6. صرفه‌جویی مالی با جلوگیری از خرابی و تعویض مکرر کابل‌ها

مقایسه گلند با روش‌های جایگزین

در برخی پروژه‌ها به جای گلند از روش‌هایی مثل استفاده از نوار برق، بست فلزی یا پلاستیکی و درزگیرهای دستی استفاده می‌شود. هرچند این روش‌ها در کوتاه‌مدت ممکن است ساده‌تر به نظر برسند، اما در برابر رطوبت، گردوغبار و فشار مکانیکی به هیچ عنوان دوام بالایی ندارند. گلند کابل در مقایسه با این روش‌ها، هم از نظر ایمنی و هم از نظر دوام طولانی‌مدت برتری دارد. علاوه بر این، نصب گلند سریع‌تر و حرفه‌ای‌تر است و ظاهر مرتب‌تری به سیم‌کشی می‌دهد.

گلند کابل در پروژه‌های فضای باز

یکی از چالش‌های بزرگ در پروژه‌های برقی فضای باز، محافظت از کابل‌ها در برابر شرایط محیطی است. باران، تابش مستقیم آفتاب، تغییرات شدید دما و حتی یخ‌زدگی می‌توانند آسیب جدی به کابل وارد کنند. گلندهای مخصوص فضای باز معمولاً با استانداردهای IP بالا (مانند IP67 و IP68) ساخته می‌شوند و مقاومت بالایی در برابر رطوبت و گردوغبار دارند. همچنین در تولید آن‌ها از موادی استفاده می‌شود که در برابر اشعه فرابنفش خورشید دچار فرسودگی نشوند. به همین دلیل، انتخاب گلند مناسب برای پروژه‌های بیرونی یک ضرورت اساسی است.

مقاله پیشنهادی: نگهداری و حفاظت از لوله‌های گالوانیزه | راهکارها و نکات کاربردی

نکات ایمنی هنگام نصب گلند کابل

1. انتخاب گلند با قطر مناسب برای کابل، جلوگیری از اتصال بیش از حد سفت یا شل
2. استفاده از ابزار مناسب برای محکم‌کردن مهره‌ها
3. اطمینان از خشک و تمیز بودن کابل و محفظه قبل از نصب
4. جلوگیری از فشار بیش از حد که ممکن است به روکش کابل آسیب بزند
5. نصب گلند در محیط با تهویه مناسب و رعایت دستورالعمل‌های تولیدکننده

جدیدترین فناوری‌ها در تولید گلند

صنعت تولید گلند نیز همگام با سایر تجهیزات برقی در حال پیشرفت است. امروزه گلندهایی با آلیاژهای ضدزنگ و مقاوم در برابر خوردگی تولید می‌شوند که طول عمر بسیار بالاتری نسبت به مدل‌های قدیمی دارند. برخی تولیدکنندگان از طراحی‌های ارگونومیک استفاده می‌کنند تا نصب سریع‌تر و راحت‌تر انجام گیرد. علاوه بر این، گلندهای دوستدار محیط زیست با استفاده از مواد قابل بازیافت عرضه شده‌اند که ضمن کارایی بالا، به کاهش اثرات زیست‌محیطی کمک می‌کنند.

روش‌های نگهداری و افزایش عمر گلند کابل

• تمیز کردن دوره‌ای گلند برای جلوگیری از تجمع گردوغبار
• بررسی سلامت اورینگ‌ها و تعویض در صورت فرسودگی
• محکم‌کردن اتصالات در بازه‌های زمانی منظم
• انتخاب گلند متناسب با شرایط محیطی (رطوبت، دما، لرزش یا محیط‌های انفجاری)
• استفاده از محصولات استاندارد و برند معتبر برای افزایش دوام

کاربردها و اهمیت گلند

• آب‌بندی: به طور کلی از گلند برای آب‌بندی سیم‌های برق یا متصل کردن آنها به تجهیزات الکتریکی، تابلوهای برق، جعبه توزیع و دیگر قطعات استفاده می‌شود. این قطعه اجازه ورود آب، رطوبت، مواد شیمیایی و گرد و غبار را به داخل لوله نداده و به این طریق طول عمر کابل‌های برق را افزایش می‌دهد.
• محافظت از کابل: گلند از آسیب‌های فیزیکی یا تاثیر نیروهای خارجی بر روی کابل جلوگیری می‌کند؛ به همین دلیل کابل‌ها دچار کشیدگی یا پارگی نشده و سلامت آنها حفظ می‌شود.
• افزایش ایمنی: ایجاد یک اتصال مطمئن بین کابل‌های برق و تجهیزات، باعث افزایش ایمنی در سیستم‌های الکتریکی شده و خطرات جانبی را به شدت کاهش می‌دهد. بنابراین با استفاده از گلندهای مرغوب و مقاوم، می‌توان هزینه تعمیر یا تعویض کابل‌ها را حذف کرد و تاسیسات را محافظت نمود.
• کنترل تراکم کابل: در محیط‌هایی که کابل‌های بسیار زیاد عبور داده می‌شوند، استفاده از گلند به نظم و بهینه‌سازی کابل‌ها کمک خواهد کرد. به این ترتیب کابل‌های برق تار نشده و دچار گره‌خوردگی نمی‌شوند.
• قابل استفاده در صنایع: این قطعه به دلیل نوع کاربرد و مقاومت بالا، قابلیت استفاده در صنایع مختلف نفت، گاز، پتروشیمی و … را داشته و نتیجه مناسبی ارائه می‌دهد.

نکات مهم برای انتخاب گلند کابل

قبل از خرید گلند لازم است نکات زیر را بررسی نمایید تا مناسب‌ترین انتخاب را برای اتصال و آب‌بندی داشته باشید:

• نوع کابل: برای خرید گلند استاندارد، باید نوع کابل را بررسی کرده و متناسب با تک‌رشته، آرموردار یا چند رشته بودن کابل این قطعه را خریداری نمایید.
• جنس گلند: قبل از خرید گلند لازم است به تجهیزات موجود در پروژه دقت کرده و طبق شرایط محیطی، گلندی با جنس مناسب انتخاب نمایید. به عنوان مثال گلند کابل برنجی با دیگر کابل‌ها متفاوت بوده و مقاومت یکسانی نخواهد داشت.
• سایز گلند: از آنجایی که گلند مانند دیگر تجهیزات با سایزهای مختلفی تولید می‌شود، لازم است با در نظر گرفتن قطر کابل و اندازه تجهیزات سایز مناسبی از آن را خریداری نمایید.
• محیط استفاده از گلند: شرایط آب‌وهوایی محیط و نوسانات دمایی نقش مهمی در طول عمر گلند خواهند داشت. بنابراین با توجه به محیط و شرایط جوی، گلندی مناسب با درجه حفاظت IP خریداری کنید.
• استانداردها: هنگام انتخاب گلند به استانداردهای مربوط به آن از جمله: EN 50262، استاندارد ضدانفجار و IP توجه نمایید. این مورد برای انتخاب گلند بسیار پراهمیت بوده و نقش مهمی در طول عمر تجهیزات ایفا خواهد کرد.

گلند کابل چه کاربردهایی دارد؟

از گلند کابل در صنایع مختلفی برای اهداف متعددی استفاده می‌شود که برخی از مهم‌ترین کاربردهای آن عبارتند از:

• استفاده در تابلوهای برق جهت ورود و خروج کابل‌ها بدون آسیب دیدن عایق کابل
• جلوگیری از نفوذ گردوغبار، رطوبت و مواد شیمیایی به داخل تجهیزات برقی
• کاهش تنش‌های مکانیکی وارد شده بر کابل‌ها
• استفاده در محیط‌های پرخطر با احتمال انفجار از جمله پالایشگاه‌ها و صنایع نفت و گاز با گلند کابل ضد انفجار
• استفاده در کابل‌کشی مخابراتی و شبکه‌های دیتا

ویژگی‌ها و مشخصات فنی گلند کابل چیست؟

گلند کابل بسته به نوع و جنس آن، دارای ویژگی‌های مختلفی است که در هنگام انتخاب باید به آن‌ها توجه کرد:

1. جنس بدنه: گلندها از متریال‌هایی مانند پلاستیک، برنج، استیل و آلومینیوم ساخته می‌شوند. به‌عنوان مثال، گلند کابل برنجی مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد.
2. درجه حفاظت (IP): میزان مقاومت گلند در برابر نفوذ آب و گردوغبار با استاندارد IP مشخص می‌شود.
3. سایز گلند: باید متناسب با قطر کابل انتخاب شود تا آب‌بندی مناسبی داشته باشد.
4. نوع رزوه: گلندها دارای رزوه‌های متریک، PG و NPT هستند که بسته به نوع تجهیز باید انتخاب شوند.

مزایای استفاده از گلند

• افزایش طول عمر کابل‌ها با جلوگیری از آسیب‌های فیزیکی و مکانیکی
• کاهش احتمال اتصال کوتاه و افزایش ایمنی سیستم‌های الکتریکی
• مقاومت در برابر شرایط محیطی نامناسب از جمله رطوبت، حرارت بالا و مواد شیمیایی
• امکان استفاده در محیط‌های صنعتی، تجاری و خانگی

اجزای گلند چیست؟

گلند کابل از چندین بخش اصلی تشکیل شده است که هرکدام نقش مهمی در عملکرد آن دارند:

1. بدنه گلند: اصلی‌ترین بخش گلند است که کابل را در جای خود محکم نگه می‌دارد.
2. حلقه آب‌بندی: برای جلوگیری از ورود گردوغبار و آب به داخل تجهیزات الکتریکی استفاده می‌شود.
3. مهره قفل‌کننده: وظیفه فیکس کردن گلند روی بدنه تابلو برق یا محفظه را بر عهده دارد.
4. رینگ فشاری: موجب محکم شدن کابل در داخل گلند می‌شود و از لغزش آن جلوگیری می‌کند.

انواع گلند کابل چیست؟

گلندها در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند که هر کدام کاربردهای متفاوتی دارند:

1. گلند پلاستیکی: سبک، ارزان و مناسب برای تابلوهای برق داخلی و محیط‌های کم‌خطر.
2. گلند فلزی: از جنس آلومینیوم یا استیل بوده و در محیط‌های صنعتی و شرایط سخت مورد استفاده قرار می‌گیرد.
3. گلند کابل ضد انفجار: دارای استانداردهای خاص جهت استفاده در محیط‌های پرخطر مانند پالایشگاه‌ها و معادن.
4. گلند استیل: مقاومت بالا در برابر خوردگی و شرایط محیطی سخت دارد و در صنایع دریایی و شیمیایی استفاده می‌شود.
5. گلند کابل آرموردار: دارای ساختار ویژه‌ای برای محکم نگه داشتن کابل‌های زره‌دار و مقاوم در برابر ضربه.
6. گلند کابل برنجی: مقاومت بالایی در برابر حرارت و خوردگی داشته و در تجهیزات صنعتی به‌کار می‌رود.
7. گلند کابل نایلونی: ساخته شده از مواد مقاوم در برابر اشعه UV و مناسب برای محیط‌های باز و تجهیزات مخابراتی.
8. گلند کابل رزوه‌دار: مناسب برای تابلوهای برق و تجهیزات خاصی که نیاز به نصب پیچشی دارند.
9. گلند کابل دریایی: دارای استانداردهای ویژه برای استفاده در کشتی‌ها و سکوهای نفتی.
10. گلند کابل ضد آب: دارای عایق‌بندی قوی برای جلوگیری از نفوذ آب در محیط‌های مرطوب و زیرزمینی.
11. گلند کابل EMC: مناسب برای محیط‌هایی که نیاز به جلوگیری از تداخلات الکترومغناطیسی دارند.
12. گلند کابل تخت: گلند کابل تخت قطعه‌ای کاربردی برای عبور، مهار و آب‌بندی کابل‌های تخت است که با ایجاد اتصال ایمن، از کابل در برابر کشش، رطوبت و گردوغبار محافظت می‌کند.

خرید انواع لوله خرطومی برق از گروه صنعتی رفیع

گروه صنعتی رفیع یکی از برترین تولیدکنندگان انواع لوله خرطومی برق در ایران است. این مجموعه با بهره‌گیری از تکنولوژی روز دنیا، محصولاتی باکیفیت و مقاوم در برابر شرایط محیطی تولید می‌کند. برای خرید انواع لوله خرطومی برق و مشاوره رایگان، می‌توانید با کارشناسان این مجموعه تماس بگیرید و محصول مورد نظر خود را با بهترین قیمت تهیه کنید.

جمع‌بندی

گلند کابل یکی از تجهیزات مهم در صنعت برق و سیم‌کشی است که برای حفاظت، آب‌بندی و افزایش ایمنی کابل‌ها به کار می‌رود. با توجه به نوع کاربرد، محیط نصب و مشخصات فنی، می‌توان از انواع مختلف گلند مانند گلند پلاستیکی، گلند فلزی، گلند کابل ضد انفجار، گلند استیل، گلند کابل آرموردار و گلند کابل برنجی استفاده کرد. هر نوع گلند ویژگی‌ها و مزایای خاص خود را دارد و انتخاب درست آن باعث افزایش طول عمر کابل‌ها و کاهش خطرات الکتریکی می‌شود. هنگام خرید گلند کابل، توجه به جنس بدنه، سایز مناسب، استانداردهای حفاظتی و نوع رزوه اهمیت زیادی دارد.